Fotografia analogowa czarno-biała to dla mnie nie przymus, lecz wybór, forma niezmiennego wyrażania siebie. Ktoś mógłby powiedzieć: „Chodzisz po mieście z tym starym aparatem, robisz zdjęcia jakby z innej epoki.” A ja mógłbym odpowiedzieć dosadnie: tak, bo mając pasję, jaką jest dla mnie tradycyjna fotografia, czuję w 100% spełnienie i satysfakcję z tego, co robię. Zatrzymywanie chwili w postaci czarno-białego zdjęcia jest dla mnie czymś wyjątkowym, wręcz pięknym. Od samego początku mam pełną kontrolę nad tworzeniem każdego kadru, każdej klatki. Od momentu założenia filmu do aparatu, przez świadome szukanie odpowiedniego ujęcia i chwili, po naciśnięcie spustu migawki, a na końcu samodzielne wywołanie naświetlonego filmu. To proces, który mnie wciąga i daje poczucie sensu. Każde zdjęcie to efekt przemyślanego, osobistego rytuału. I właśnie w tym tkwi jego magia.
Autor: Marcin Jurkiewicz
Dokumentuję zmiany w przestrzeni miejskiej w Łodzi. Zapisuję to na materiałach swiatłoczułych.
Miejski detal. Fotografia Analogowa Łódź
Fotografia z cyklu miejskich obserwacji.
Spacerując po mieście, staram się wydobywać z łódzkiej przestrzeni publicznej detale, które zazwyczaj umykają uwadze przechodniów. Szukam momentów, w których architektura, światło i przypadek spotykają się w jednym kadrze, tworząc wizualną opowieść o mieście.
To zdjęcie powstało zupełnie spontanicznie podczas jednego z takich spacerów. Przechodząc przez Plac Wolności w Łodzi, jak zwykle rozglądałem się dookoła, również spoglądając w górę. Wtedy właśnie dostrzegłem ten kadr: krzyż wpisany idealnie w miejską latarnię, która z kolei harmonijnie zgrywa się z wieżą pobliskiego kościoła. Te trzy elementy, lampa, krzyż i architektura sakralna — połączyły się w jedną kompozycyjną całość.
Ta fotografia stała się jednym z kluczowych obrazów mojej pierwszej autorskiej wystawy. Jest dla mnie symbolem tego, jak ważne w fotografii miejskiej jest uważne patrzenie nie tylko przed siebie, ale również w górę.
Wady i zalety filmu Rollei
Zalety filmów czarno-białych Rollei
Wysoka ostrość i kontrast
-
Filmy Rollei – szczególnie Retro 80S i Retro 400S – cechują się doskonałą ostrością i mikrokontrastem, co daje bardzo wyraziste obrazy z mocną separacją tonów.
Unikatowy charakter tonalny
-
Każdy z filmów (np. Retro 400S, Superpan 200) oferuje inny zakres tonalny – od delikatnych przejść w światłach po bardzo głębokie cienie.
Bardzo cienka, wytrzymała baza PET
-
Ułatwia skanowanie i powiększanie – negatywy są płaskie i odporne na zaginanie.
Możliwość eksperymentów z podczerwienią (IR)
-
Superpan 200 i IR400 są czułe na podczerwień – z odpowiednim filtrem (np. Hoya R72) uzyskasz surrealistyczne efekty.
Kompatybilność z wieloma wywoływaczami
-
Dobrze współpracują z Rodinalem, XTOL-em, HC-110, Microphenem i innymi.
Wady filmów czarno-białych Rollei
Czasochłonne wywoływanie
-
W Rodinalu wiele filmów Rollei (np. IR400, Retro 400S) wymaga długiego czasu wywoływania – nawet do 22 minut, co nie każdemu odpowiada.
Trudności z ekspozycją
-
Niektóre filmy (szczególnie Retro 400S) nie tolerują dużych błędów ekspozycji – najlepiej naświetlać na cienie i zachować ostrożność przy kontrastowym świetle.
Cienka baza może sprawiać problemy w ciemni
-
Podczas ręcznego powiększania trudniej się je manipuluje (są bardziej „śliskie” i podatne na zarysowania).
Cena
-
Filmy Rollei są często droższe niż tradycyjne Ilfordy czy Kentmere, mimo że są produkowane w Niemczech na bazie materiałów Agfa czy Aviphot.
Potrzeba precyzyjnego doboru wywoływacza
-
W niektórych przypadkach (np. IR400) nie każdy wywoływacz daje dobre rezultaty – wymagają testów i doświadczenia.
Dlaczego Film Fotograficzny Fomapan jest niedoceniany?
Negatyw Fomapan (szczególnie popularne wersje jak Fomapan 100, 200 i 400) to czarno-biały film produkowany przez czeską firmę Foma Bohemia, która ma ponad 100-letnią historię. Mimo tej tradycji, Fomapan jest często niedoceniany, zwłaszcza w porównaniu z bardziej uznanymi markami jak Ilford, Kodak czy Fuji. Poniżej wyjaśniam, dlaczego tak się dzieje – i dlaczego niekoniecznie słusznie.
Dlaczego Fomapan jest niedoceniany?
- Wizerunek „budżetowego” filmu
Fomapan uchodzi za tani – i to działa na jego niekorzyść w oczach niektórych fotografów. Niska cena budzi skojarzenia z niższą jakością, co nie zawsze jest uzasadnione. Często zapomina się, że niska cena = dostępność, a nie niższa wartość artystyczna.
- Charakterystyka tonalna i ziarno
Niektóre wersje Fomapanów (szczególnie 400) mają specyficzną charakterystykę tonalną: mocny kontrast, wyraźne ziarno i czasem nieprzewidywalne cienie. Dla fotografów szukających gładkich przejść i niskiego ziarna, to może być wada – ale dla innych to charakter i styl.
- Zmienność wyników w wywoływaniu
Fomapan nie zawsze reaguje przewidywalnie na wszystkie wywoływacze – np. Fomapan 400 często daje różne efekty w zależności od receptury, temperatury czy agitatcji. Wymaga więc eksperymentowania i znajomości materiału.
- „dla początkujących”
Fomapan bywa polecany osobom zaczynającym przygodę z analogiem – co sprawia, że doświadczeni fotografowie mogą go omijać, sądząc, że to film „do nauki”, nie do świadomej pracy.
- Marketing i brak „prestiżu”
Foma nie prowadzi agresywnego marketingu jak Kodak czy Ilford. Ich komunikacja jest oszczędna, retro – co może wpływać na postrzeganie marki jako „starej”, mniej nowoczesnej.
Dlaczego warto dać mu szansę?
• Unikalny charakter
Fomapan 100 i 200 dają klasyczne, lekko miękkie obrazy z piękną gradacją tonów. Świetnie oddają klimat fotografii XX wieku – zwłaszcza w portrecie i krajobrazie.
• Świetna relacja jakość/cena
Za ułamek ceny Tri-X czy HP5 dostajesz film, który w doświadczonych rękach daje równie ekspresyjne efekty.
• Estetyka ziarna
Ziarno Fomapanu ma organiczny, analogowy charakter – w przeciwieństwie do niektórych filmów, gdzie ziarno wydaje się bardziej „techniczne”.
• Dostępność i świeżość
Foma regularnie produkuje nowe partie – więc film jest świeży, łatwo dostępny, i nie trzeba przepłacać za „vintage stock”.
Dla kogo Fomapan?
-
Dla fotografów poszukujących klasyki, z miłością do światła i cienia.
-
Dla tych, którzy chcą eksperymentować i poznać film od podszewki.
-
Dla fanów fotografii humanistycznej, dokumentalnej i portretowej – Fomapan 100 w średnim formacie daje cudowne rezultaty.
Fomapan negative (especially popular versions like Fomapan 100, 200 and 400) is a black and white film produced by the Czech company Foma Bohemia, which has a history of over 100 years. Despite this tradition, Fomapan is often underestimated, especially in comparison to more established brands like Ilford, Kodak and Fuji. Below I explain why this is the case – and why not necessarily rightly so.
Why is Fomapan underestimated?
The image of a “budget” film
Fomapan is considered cheap – and this works against it in the eyes of some photographers. A low price evokes associations with lower quality, which is not always justified. It is often forgotten that low price = availability, not lower artistic value.
Tonal characteristics and grain
Some versions of Fomapan (especially 400) have specific tonal characteristics: strong contrast, pronounced grain and sometimes unpredictable shadows. For photographers looking for smooth transitions and low grain, this may be a disadvantage – but for others it is character and style.
Variability of results in development
Fomapan does not always react predictably to all developers – for example, Fomapan 400 often gives different effects depending on the recipe, temperature or agitation. Therefore, it requires experimentation and knowledge of the material.
„for beginners”
Fomapan is sometimes recommended for people starting their adventure with analogue – which means that experienced photographers may avoid it, thinking that it is a film „for learning”, not for conscious work.
Marketing and lack of „prestige”
Foma does not conduct aggressive marketing like Kodak or Ilford. Their communication is sparse, retro – which may affect the perception of the brand as „old”, less modern.
Why give it a chance?
• Unique character
Fomapan 100 and 200 give classic, slightly soft images with beautiful tone gradation. They perfectly capture the atmosphere of 20th century photography – especially in portraits and landscapes.
• Great quality/price ratio
For a fraction of the price of Tri-X or HP5, you get a film that in experienced hands gives equally expressive effects.
• Grain aesthetics
Fomapan grain has an organic, analogue character – unlike some films, where the grain seems more „technical”.
• Availability and freshness
Foma regularly produces new batches – so the film is fresh, easily available, and you don’t have to overpay for „vintage stock”.
Who is Fomapan for?
For photographers looking for classics, with a love of light and shadow.
For those who want to experiment and get to know film from the inside out.
For fans of humanistic, documentary and portrait photography – Fomapan 100 in medium format produces wonderful results.