Coraz więcej osób wraca do fotografii analogowej i chce samodzielnie wywoływać swoje filmy. Na początku może wydawać się to skomplikowane, ale w praktyce jest znacznie prostsze niż wielu osobom się wydaje. Wystarczy kilka podstawowych akcesoriów, odpowiednia chemia i odrobina cierpliwości. W tym poradniku pokażę, na co zwrócić uwagę przy pierwszym wywoływaniu filmu czarno białego oraz jaki wywoływacz, utrwalacz i koreks warto wybrać.
Co będzie potrzebne?
Do wywołania filmu czarno białego potrzebujesz przede wszystkim koreksu, szpuli do filmu, wywoływacza, utrwalacza, termometru, miarki oraz zegarka lub timera. Przyda się również butelka do przechowywania chemii oraz miejsce, w którym będziesz mógł załadować film do koreksu w całkowitej ciemności.
Najważniejsze jest to, że sam proces wywoływania odbywa się już przy normalnym świetle. Ciemność jest potrzebna tylko podczas zakładania filmu na szpulę i zamykania koreksu.
Jaki koreks wybrać?
Dla początkujących najlepszym wyborem będzie koreks Paterson Super System 4 lub AP. Oba są łatwo dostępne i bardzo wygodne w użyciu. Szpule mają prowadnice, które ułatwiają nawijanie filmu, co jest szczególnie ważne podczas pierwszych prób.
Jeżeli fotografujesz głównie na filmach 35 mm, wybierz koreks mieszczący jedną lub dwie rolki filmu. W przyszłości będzie można wywoływać dwa filmy jednocześnie, oszczędzając chemię i czas.
Jaki wywoływacz wybrać?
Na początek polecam wywoływacz Ilford ID 11 lub Kodak D 76. To klasyczne wywoływacze, które wybaczają drobne błędy i dobrze współpracują z większością popularnych filmów, takich jak Ilford HP5 Plus, Kentmere 100 czy Fomapan 100 i 200.
Jeżeli zależy Ci na prostocie, bardzo dobrym wyborem będzie również Ilford Ilfosol 3. Jest to wywoływacz płynny, który łatwo przygotować i nie wymaga rozpuszczania proszku.
Na pierwsze wywołanie wybrałbym Ilfosol 3, ponieważ przygotowanie odpowiedniego roztworu jest szybkie i wygodne.
Jaki utrwalacz wybrać?
Najbezpieczniejszym wyborem dla początkujących jest Ilford Rapid Fixer. To szybki utrwalacz, który działa skutecznie i jest bardzo prosty w użyciu. Wystarczy przygotować roztwór zgodnie z instrukcją producenta i można go używać wielokrotnie do kilku filmów.
Po utrwaleniu film przestaje być światłoczuły, więc od tego momentu można już bezpiecznie otworzyć koreks.
Temperatura ma znaczenie
Najważniejszą rzeczą podczas wywoływania filmu jest temperatura chemii. Standardem jest 20°C i właśnie dla tej temperatury podawane są czasy wywoływania przez producentów filmów i wywoływaczy.
Jeżeli temperatura będzie wyższa lub niższa, czas wywoływania należy odpowiednio skorygować. Dlatego warto kupić prosty termometr fotograficzny lub laboratoryjny.
Pierwsze wywoływanie krok po kroku
Najpierw w całkowitej ciemności wyjmij film z kasety i nawiń go na szpulę. Umieść szpulę w koreksie i szczelnie go zamknij.
Następnie wlej wywoływacz i rozpocznij odmierzanie czasu. Delikatnie obracaj koreksem przez pierwszą minutę, a następnie wykonuj kilka obrotów co minutę.
Po zakończeniu wywoływania wylej wywoływacz i przepłucz film wodą lub użyj kąpieli przerywającej.
Wlej utrwalacz i utrwalaj film zgodnie z zalecanym czasem.
Po utrwaleniu dokładnie wypłucz film w bieżącej wodzie przez kilka minut.
Na koniec warto użyć środka zwilżającego, na przykład Ilfotol, który zmniejsza ryzyko powstawania zacieków podczas suszenia.
Film zawieś do wyschnięcia w miejscu wolnym od kurzu.
Najczęstsze błędy początkujących
Najwięcej problemów wynika z niedokładnego nawinięcia filmu na szpulę oraz z nieprawidłowej temperatury chemii. Warto również dokładnie odmierzać czas i nie spieszyć się podczas całego procesu.
Nie dotykaj powierzchni filmu palcami i staraj się pracować w czystym miejscu. Kurz jest jednym z największych wrogów negatywu.
Mój zestaw dla osoby początkującej
Gdybym miał polecić jeden prosty zestaw na start, wybrałbym koreks Paterson Super System 4, wywoływacz Ilford Ilfosol 3, utrwalacz Ilford Rapid Fixer oraz filmy Ilford HP5 Plus lub Fomapan 200.
To zestaw, który pozwoli bez problemu wywołać pierwsze filmy i nauczyć się całego procesu bez zbędnych komplikacji.
Samodzielne wywoływanie filmu czarno białego daje ogromną satysfakcję. Pierwszy negatyw wyjęty z koreksu to moment, który pamięta się bardzo długo. Nie trzeba mieć ciemni fotograficznej ani drogiego sprzętu. Wystarczy prosty zestaw, odrobina cierpliwości i chęć nauki. Każdy kolejny film będzie wychodził coraz lepiej, a z czasem wywoływanie stanie się tak naturalne jak samo fotografowanie.
