Gossen Lunasix 3 to taki klasyk, który wielu fotografów zna choćby ze zdjęć w internecie albo z opowieści starszych kolegów. To światłomierz z lat 60./70., ale wciąż potrafi być naprawdę użyteczny. Już sam wygląd robi robotę – duże, analogowe pokrętło, wskazówka jak w mierniku elektrycznym i ta solidna, trochę oldschoolowa obudowa. To sprzęt, który wygląda, jakby można było nim rzucać, a i tak dalej działał.
Jeśli chodzi o funkcjonalność – mierzy zarówno światło padające, jak i odbite, i robi to zaskakująco precyzyjnie, o ile oczywiście nie trafi się egzemplarz z kompletnie padniętym ogniwem. Największą zaletą jest to, że wskazania są intuicyjne – igła wychyla się, a Ty kręcisz pokrętłem aż się zgadza. Zero cyfrowej magii, tylko czysta mechanika i prostota.
Jasne, ma swoje wady – jest spory i nie mieści się wygodnie w kieszeni, a poza tym zasilany jest przez stare baterie rtęciowe, których dziś już się nie kupi (chociaż są różne obejścia – adaptery, zamienniki czy lekkie modyfikacje). No i trzeba się pogodzić z tym, że nie ma żadnych “bajerów” w stylu pomiaru punktowego czy automatycznego zapisu danych.
Ale z drugiej strony – w tym właśnie tkwi jego urok. To sprzęt dla kogoś, kto lubi fotografować w trochę wolniejszym tempie, z filmem w aparacie, i kto docenia mechaniczne gadżety. Lunasix 3 to takie narzędzie, które nie tylko mierzy światło, ale też przypomina o tym, że fotografia to rzemiosło i proces.
Podsumowując: jeśli ktoś trafi na działający egzemplarz, warto go przygarnąć. Nie jest to najwygodniejszy światłomierz świata, ale ma duszę i nadal robi robotę. To trochę jak jazda klasycznym autem – nie zawsze praktyczne, ale daje frajdę.
Aparat Kiev 4 to aparat, który urzeka elegancją, ciszą i minimalistycznym wdziękiem. Jego klasyczny, dalmierzowy wygląd sprawia, że od pierwszego kontaktu chce się go mieć w dłoniach i zacząć fotografować. W połączeniu z legendarnej jakości obiektywem Jupiter-8 M w mocowaniu Contax tworzy zespół, który w teorii – dzięki szerokiemu bazowaniu dalmierza – powinien być marzeniem każdego fotografa.
Mimo że wielu uznaje go za „klona” niemieckiego Con tax II/III, określenie to jest nie tyle krzywdzące, co uproszczone. Kiev 4 powstał w ukraińskiej fabryce Arsenal z wykorzystaniem zamkniętych linii produkcyjnych, narzędzi i planów zdobytych po niemieckim Zeiss Ikon pod koniec II wojny światowej. To prawdziwa kontynuacja konstrukcji, a nie jej imitacja.
W czasach, gdy władze sowieckie przenosiły do Kijowa maszyny, części i nawet wykwalifikowanych pracowników Zeissa, narodził się sprzęt, który, choć produkowany już we Wschodniej Europie, miał w sobie technicznego ducha oryginału. A to dlatego, że pierwsze modele rzeczywiście montowano z oryginalnych komponentów. Estetyka i mechanika pozostały niezmienne aż do lat 80.
Fotografia własna. Zdjęcie: Marcin Jurkiewicz
Kiev 4 wyróżnia się nie tylko historią, ale także specyfikacją. Solidna, metalowa obudowa i pionowa migawka pozwalają na osiągnięcie krótszych czasów otwarcia, co przekłada się na większą elastyczność w fotografowaniu ruchu i przy słabszym świetle. Imponuje także bardzo szeroka baza dalmierza – wpływa to korzystnie na precyzję ustawiania ostrości, szczególnie przy mniejszych przysłonach.
Obiektyw Jupiter-8 M, kontrowersyjnie popularna kopia Zeiss Sonnar, daje obraz o dobrym kontraście, ostrości i plastycznym rozmyciu – jego charakter wpisuje się w analogową estetykę, nadając kadrze niuanse niedostępne dla wielu lustrzanek tamtego okresu.
Oczywiście, Kiev 4 nie jest pozbawiony wad. Wiele egzemplarzy można spotkać w różnych stanach technicznych – jakość produkcji zależała mocno od rocznika i partii, stąd wcześniejsze modele uchodzą za bardziej solidne. Ładowanie filmu to proces wymagający precyzji i odpowiedniej techniki, a światłomierz selenium, choć praktyczny – nie zawsze działa precyzyjnie, zwłaszcza przy długim czasie leżakowania. Kilka elementów, jak np. system ostrzenia wymagający specyficznego chwytu („Con tax grip”), może być początkowo niewygodny, lecz z czasem staje się częścią przyjemności z użytkowania.
Patrzenie przez wizjer to doświadczenie samo w sobie – jasny, nieco zielonkawy obraz pomaga w kadrowaniu i ostrzeniu, choć w słabszym świetle pewne niedoskonałości dają o sobie znać. Mechaniczna precyzja, brzmienie migawki, rytm przewijania filmu – to wszystko przywołuje ducha analogowej fotografii w jej najlepszym wydaniu.
Podsumowując, Kiev 4 to klasyk z duszą – piękny, _1ów# aparat, dzięki któremu można nie tylko tworzyć zdjęcia, ale i doświadczać analogowej fotografii każdym zmysłem. Jeśli trafisz na egzemplarz w pełni sprawny, z dobrym obiektywem – możesz liczyć na to, że będzie to sprzęt służący latami, dostarczając fotografii pełnej charakteru i nostalgii.
Fotografia własna. Zdjęcie: Marcin Jurkiewicz
Zalety
Solidna, metalowa konstrukcja — wytrzymała i pewna w ręku.
Precyzyjny dalmierz — szeroka baza i dokładne ostrzenie.
Autonomiczny światłomierz — bateria niepotrzebna.
Klasyczne szkło — Jupiter-8M to obiektyw o świetnej reputacji.
Ewentualne wady (nie dla wszystkich)
Złożony system ładowania filmu — wkładanie kliszy wymaga wprawy i delikatności.
Światłomierz trudny w obsłudze — GOST zamiast ISO/dIN, co wymaga przyzwyczajenia.
Specyficzny chwyt — konieczne nauczenie się „Contax grip”, by nie zasłaniać dalmierza.
Uciążliwy rewind filmu — mała korbka wymaga siły, może być niekomfortowa w działaniach ulicznych.
